Dag Duurzame Ontwikkeling www.vlaamsedagdo.be

Duurzaamheid is voor ons bedrijf geen modegril

Duurzaamheid is voor ons bedrijf geen modegril

Uit een onderzoek van consultancybureau Indigov in opdracht van softwareleverancier SAP blijkt dat 57 procent van de Belgische ondernemingen overtuigd is dat duurzaamheid maar een modeverschijnsel is. Mogelijke kostenbesparingen zijn de voornaamste drijfveer voor bedrijven om een duurzaam beleid uit te werken. Ook het bedrijfsimago is een belangrijke voorwaarde. Met het bedrijf Netelvuur te Oostwinkel (Zomergem) dat mijn echtgenote Christel Van Vooren en ikzelf in 2002 oprichtten positioneren we ons – gelukkig maar – onder de andere 43 procent die duurzaamheid hoog in het vaandel dragen.

Netelvuur teelt en verwerkt aromatische planten. Via stoomdistillatie worden er negen essentiële (synoniem etherische) oliën biologisch geproduceerd. Naast verkoop aan consumenten, tussenhandel, verwerkers en bezoekers organiseert Netelvuur opendeurdagen en geleide bezoeken.

Wie kent er niet de lavendelvelden in Frankrijk? Wie wil er geen frisse neus halen aan een teeltbed vol met muntplanten. En er is niet alleen het toeristisch aspect.  Essentiële oliën kennen veel toepassingen. Is het niet in de keuken (bv dragon), dan toch om ze te reinigen (citroen). Is het niet verzorgend (bv lavendel voor een bijensteek), dan toch voor de geur (bv  rozenwater). Is het niet als verfrisser (munt), dan toch als rustbrenger (lavendel).

In België is er – ons bekend – net over de taalgrens slechts nog één (professionele) distillateur van essentiële oliën.  Hij doet gezien de niche vooral aan export. De oliën hier op de markt zijn aangekochte oliën.  Sommige komen van ver, tot het Himalayagebergte toe.  Zo is er onderzoek dat stelt dat oregano uit het Himalayagebergte helpt tegen de ziekenhuisbacterie MRSA. Maar, ook hier bij ons kunnen kruiden specifieke eigenschappen hebben, eigen aan de streek, wat nog versterkt kan worden al naargelang het soort grond. Niet alles hoeft van ver te worden aangesleept. Niet alles hoeft op maat van grote internationale bedrijven te worden uitgewerkt. Wij denken dat we met onze kruiden op de goede weg zitten.

We hebben voor bio gekozen, niet voor ons imago maar omdat we voor bio willen gaan. Geen pesticiden en andere afbraakproducten op onze teeltbedden, maar een natuurlijke onkruidbestrijding. Geen synthetische extracten, maar natuurlijk verkregen oliën zonder toevoegingen.  

De kruiden telen we zelf. De gronden liggen rond het domein, dat in totaal 1,5 ha beslaat. We bewerken de grond met kleine machines, wat goed is voor de grond en andere uitstoot, maar ook voor het duurzaam karakter van ons bedrijf. De grote werken besteden we uit.

Ik meen dat we op die manier vrij duurzaam bezig zijn. Los van een schriftelijk plan, vol van holle woorden, maar wel met de juiste mentaliteit.

Kurt Van den Bunder is adjunct van de directeur bij het Vlaams Agentschap voor Ondernemersvorming – SYNTRA Vlaanderen

Theo Jansen's strandbeest

Op 6 oktober (12u, Boudewijngebouw) stelt Theo Jansen zijn 'strandbeesten op windenergie' voor. Hieronder een inspirerend voorsmaakje:

Duurzaamheid is doen en durven doen

Op deze blog kan je een groot aantal zeer waardevolle tips terugvinden om duurzaamheid in de praktijk om te zetten! Iedereen kan het verschil maken, dagdagelijks,  bij de keuzes die je maakt, de producten die je koopt, of niet koopt, of hergebruikt: je kan repareren, of recycleren, of minder consumeren, of fabricoleren of je kan meedoen aan de  “collaborative consumption”  je kan zeer eenvoudig, groene energie kopen, allemaal te vinden op deze blog-site!!! (zie verder op deze blog!!). Je kan keuzes maken in hoe je je verplaatst naar je werk, de winkel, op vakantie… Be the change you want to see in the world, om het even met Mahatma Gandhi ‘s woorden te zeggen.

Maar op het werk is het soms moeilijker. De stappen zijn groter, om iets te veranderen is durf nodig. Het is veel eenvoudiger dat te blijven doen waarmee je vertrouwd bent. Als je dingen anders wilt doen, dan word je daarvoor niet echt op korte termijn beloond…en er staan genoeg collega’s te kijken die er niet zo veel vertrouwen in hebben. Je zal in eerste instantie terugvallen op je eigen bezieling en enthousiasme …Maar die raakt soms wel uitgeput.  Nochtans ook op het werk zijn er zeer vele mogelijkheden om het verschil te maken. Duurzame aankopen, nieuwe innovatieve projecten opzetten die sociaal, economisch en ecologisch goed scoren, in beoordelingen duurzaamheidscriteria meenemen… maar er zijn ook simpelere oplossingen: samen-werken en je laten inspireren door anderen! Samen werken met collega’s van andere afdelingen, departementen, agentschappen… de problemen zijn te complex om ze apart aan te pakken, ieder op zijn eilandje op zijn vertrouwde manier. Ook hier moeten we grenzen doorbreken. Maar we kunnen nog een stapje verder gaan. Ook als overheid kunnen we de grote complexe problemen niet meer alleen oplossen. We hebben partnerschappen nodig met zeer vele spelers in de maatschappij. Er zijn nieuwe vormen van samenwerking en co-creatie nodig. Het is geen wij/ zij verhaal meer, maar een wij/wij.  Wij zijn samen met alle actoren verantwoordelijk voor deze maatschappij. En hier is de stap nog groter: hoe begin je eraan? Hoe zet je een dialoog op met de economische partners? Wie nodig je uit? Wat zet je op de agenda? Waar haal je de inspiratie om ermee te starten en vol te houden? Nochtans is er al ervaring bij de overheid met nieuwe vormen van ‘governance’. We kennen de transitiemanagement projecten rond duurzaam wonen en bouwen en materialen, het platform rond educatie voor duurzame ontwikkelingen, de staten generaal, de toekomstverkenningen mbt platteland en het IPO om maar enkele te noemen.

Er zijn vele lerende netwerken en cursussen die je kunnen begeleiden op deze weg. Leren en delen is essentieel. In deze blog site had Orfee Melsen het over het lerend netwerk http://www.talent-bezieling.be en  'Appreciative Inquiry', ook op de site http://www.artofhosting.be/  kan je cursussen vinden waarbij men uitgaat van leren van de anderen… op 20 oktober is er zo’n leerdag. Maar ook op  http://www.designingchange.be/ kan je info vinden over seminaries die je kunnen inspireren om zelf aan de slag te gaan...

Maar ook wij als overheid willen niet stilzitten: in het kader va de Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling willen we werken aan een lerend netwerk: een netwerk waarbij iedereen van elkaar kan leren om innovatieve projecten op te zetten. Heb je interesse? Neem dan zeker contact op met het team duurzame ontwikkeling! ( duurzameontwikkeling@vlaanderen.be)

Een netwerk dus van duurzame talenten!!

Ilse Dries, Team duurzame ontwikkeling

Kringding

De Kringwinkel heeft een boon voor jongeren. Daarom organiseren ze in september een wedstrijd op Netlog.

Je kan een feestje winnen ter waarde van  €1.700! Om te winnen haal je je creativiteit naar boven en trekt een foto van wat jij voor origineels doet met een Kringding (dus een ding uit De Kringwinkel).

De leukste inzending wint. Iedereen mag stemmen.  De wedstrijd loopt vanaf 6 september tot het einde van de maand op Netlog:
www.nl.netlog.com/dekringwinkel

Jouw stopcontact als motor voor verandering

“Men vraagt mij wel eens welke actie heel weinig moeite kost, een groot verschil maakt én meestal ook nog eens geld opbrengt. Dat is ongetwijfeld ‘overschakelen op groene stroom’.”

Ik vond de titel en de eerste zin van het artikel in de laatste Snep (blad van Natuurpunt Gent) dat Steven LowImpactMan Vromman voor ons schreef, zo treffend dat ik deze hier maar heb overgenomen.

Wat wij doen met het project Wissel Stroom! is mensen informeren over het waarom van om te schakelen naar groene stroom en hen daar ook administratief bij te helpen. Dat de milieu-impact van je elektriciteitsverbruik eensklaps met 90% daalt is een zeer goede beweegreden. Een andere reden is dat het je in de meeste gevallen jaarlijks een paar honderd euro oplevert. En om het af te leren nog eentje: het komt neer op een simpel A4-tje invullen en verder regelt je nieuwe leverancier alles (let gewoon op voor overgangstermijnen – zie onze website).

Dus wat kan je hier nog meer tegenin brengen? Gewoon je laatste jaarafrekening er eens bij nemen waar je alle nodige info terugvindt, en doen!

Het stappenplan en meer informatie over het project vind je op www.milieuadvieswinkel.be/wisselstroom, bij problemen kan je steeds terecht bij wisselstroom@milieuadvieswinkel.be. Regelmatig organiseren we in het Gentse zogenaamde “powerdare avonden” (dare to change the power) waar een korte presentatie gegeven wordt, en de geïnteresseerden persoonlijk worden geholpen met de overschakeling.

Hermien Schoutteten

dienst Natuurtechnische milieubouw (NTMB)

Departement Leefmilieu, Natuur en Energie

Samen consumeren, slimmer consumeren

Net zoals de duurzaamste energie de energie is die u niet verbruikt, zijn de duurzaamste aankopen ook die aankopen die u niet doet. Een niet gekocht voorwerp moet immers niet gemaakt worden en verbruikt dus geen energie. “Allemaal goed en wel, maar ik heb bepaalde zaken echt wel nodig” hoor ik u al denken. Uiteraard, maar heeft u er al eens aan gedacht om een voorwerp eens niet te kopen, maar te lenen? Of als u het dan toch gekocht heeft, om het te delen? Het is immers niet altijd nodig om iets te bezitten. 

Ik geef toe: ook bij mij thuis slingeren er heel wat zaken rond die ik in het afgelopen jaar niet gebruikt heb, en die ik in het komende jaar ook niet zal gebruiken. Heb ik die dan wel zo nodig? Wist u dat de gemiddelde boormachine ongeveer 12 à 13 minuten gebruikt wordt tijdens haar hele leven? Klinkt ongelooflijk, nietwaar? Maar het geeft wel te denken ...

Wie goed rond zich kijkt, heeft wellicht gemerkt dat er heel wat “deel”-initiatieven opkomen de laatste tijd. Autodelen, om maar iets te noemen. Couchsurfing en huizenruil, als het over vakanties gaat. Jonge mensen die samen een huis in de stad delen. 

Rachel Botsman is ervan overtuigd dat dit niet zomaar toevalligheden zijn, maar denkt dat we - na een periode van excessieve consumptie - gaan naar een periode van “collaborative consumption”, waarin we samen zullen consumeren en zaken zullen delen. De motor achter die evolutie is het internet, dat dit soort initiatieven enorm vergemakkelijkt. In het filmpje hieronder geeft Rachel uitleg over de trend van collaborative consumption. Een interessante evolutie, als u het mij vraagt. 

Wilt u meer weten? Surf dan eens naar http://www.collaborativeconsumption.com.

Tim Vanheers

afdeling Communicatie

Stop met recycleren, start met repareren

 “Uw toestel is drie jaar oud? Tja, dan denk ik dat de reparatie zich toch niet meer loont. Voor de prijs van de herstelling kunt u even goed een nieuwe kopen”.

Klinkt dit u bekend in de oren? Mij in ieder geval wel! Zowel in de gsm-winkel als bij duurdere producten zoals tv’s of radio’s heb ik verkopers zulke uitspraken weten doen. De consumentenproducten van vandaag zijn niet gemaakt om te repareren, zo lijkt het wel.

Is het altijd zo geweest? Ik denk het niet. Onlangs kocht ik een tweedehandsradio uit de jaren ‘80. Daar zat, naast de handleiding voor de gebruiker, ook een servicehandleiding bij. Op die servicehandleiding stond elk circuit en elk onderdeeltje haarfijn beschreven, samen met een uitgebreide lijst van mogelijke problemen en wat je eraan kunt verhelpen. Niet bestemd voor de eindgebruiker, maar wel voor de dealer zodat hij reparaties goed kan uitvoeren. Knap toch?

Maar tegenwoordig zijn veel producten dus niet meer repareerbaar. Meer nog, de expertise om ze te repareren is ook ver te zoeken. Ik vind dat een spijtige evolutie. Maar ... er is hoop! Platform 21, een designplatform gevestigd in Nederland, probeert om repareren te promoten. Daartoe hebben ze een Repair Manifesto geschreven. En dat wil ik u hier niet onthouden.Lees het, laat u inspireren en denk de volgende keer twee keer na voor u iets weggooit, of voor u iets koopt.

1. Geef producten een langer leven!

Repareren is niets meer of minder dan de kans pakken producten een tweede leven te geven. Kapot betekent nog niet het einde. Repareren is niet tegen consumptie. Het is tegen onnodig dingen weggooien.

2. Elk product moet te repareren zijn.

Ontwerpers: zorg ervoor dat dingen hersteld kunnen worden. Zet aan tot doe-het-zelf reparaties op een simpele, uitnodigende wijze.

Consumenten: koop dingen die te repareren zijn. Of zoek uit waarom je ze niet kunt vinden. Wees kritisch en nieuwsgierig.

3. Repareren is niet hetzelfde als vervangen.

Vervangen is het kapotte deel weggooien. Ja. Dat is dus NIET het soort repareren dat we bedoelen.

4. Als het er niet dood van gaat, wordt het er alleen maar beter van.

Iedere keer dat iets gerepareerd wordt, wint het aan potentie, historie en schoonheid. Het krijgt een ziel.

5. Repareren is een creatieve uitdaging.

Repareren stimuleert de verbeelding. Maak gebruik van oude en nieuwe technieken, gereedschappen en materialen en ontdek de vele mogelijkheden.

6. Reparatie overleeft mode.

Repareren gaat niet over styling of trends. Producten die herstelbaar zijn, hebben geen houdbaarheidsdatum.

7. Repareren is ontdekken.

Tijdens het repareren van producten krijg je veel cadeau. Zoals de kennis hoe iets in elkaar zit en hoe het werkt - of niet werkt.

8. Repareer – ook in goede tijden!

Wie denkt dat dit manifest met de recessie te maken heeft, zit er naast. Dit gaat niet over geld, dit gaat over een mentaliteit.

9. Gerepareerde dingen zijn uniek.

Zelfs fakes worden originals nadat ze zijn gerepareerd.

10. Repareren maakt onafhankelijk.

Laat je niet afschrikken door technologie. Verdiep je in de mogelijkheden van reparatie. Doe het zelf of laat het doen, maak het beter én geef je kennis door.

11. Alles is te repareren.

Zelfs een plastic tas. Maar we raden aan om een tas te nemen die wat langer meegaat. En herstel ze als het nodig is.

Tim Vanheers

afdeling Communicatie

De duurzame klik

Het laatste jaar ben ik me erg gaan interesseren voor alles wat met duurzaamheid te maken heeft. Dé aanzet daartoe was het lezen van The Logic of Sufficiency, een boek van Thomas Princen. Princen is prof aan de universiteit van Michigan en doet onderzoek naar sociale en ecologische duurzaamheid. Hij spitst zich daarbij toe op overconsumptie en haar oorzaken.

In The Logic of Sufficiency roept Princen op om een economie te bouwen die uitgaat van ‘genoeg’ in plaats van ‘altijd meer’. Princen gelooft immers dat uitgaan van ‘genoeg’ de enige manier is om onze economie op lange termijn draaiende te houden. In zijn boek geeft hij talloze voorbeelden en gaat hij in op een aantal cases uit de houtkap- en de visvangstindustrie.

Tegelijkertijd ontmaskert Princen ons efficiëntiedenken. “Maar efficiëntie is toch iets goeds?” hoor ik u denken. Wel, volgens Princen valt dat nog te bezien. Efficiëntie gaat immers uit van altijd méér produceren met minder of met dezelfde middelen. En het is dat ‘altijd meer’ dat Princen bekritiseert: is dat ‘altijd meer’ wel zo nodig? Kunnen we geen vrede nemen met gewoon ‘genoeg’? Kunnen we ‘altijd meer’ wel volhouden in een wereld die tegen de grenzen van de natuurlijke bronnen aanloopt? Volgens Princen is efficiëntie een schijnoplossing, en leidt het streven naar efficiëntie tot excessen. Zo citeert hij een econome die opmerkt dat we merkwaardig genoeg steeds efficiënter worden in het produceren van meer (en goedkopere) producten met een beperktere levensduur. Denk maar aan electronica: vroeger ging een tv soms 20 jaren mee, tegenwoordig wordt die al veel sneller vervangen.

The Logic of Sufficiency is een eye-opener en daarom zeker een aanrader. Persoonlijk ben ik er een kritischere consument door geworden en probeer ik me vragen te stellen bij de zaken die ik hoor en lees: kunnen ondernemingen en economieën onbeperkt groeien? Is ‘meer voor minder’ altijd een goede zaak? Heb ik die nieuwe computer wel nodig of kan ik nog een paar jaar verder met dezelfde? Is het product dat ik koop degelijk en repareerbaar? Uiteraard stel ik me die vragen niet iedere keer dat ik de supermarkt binnenloop. Maar toch ben ik ervan overtuigd dat we door kritisch te zijn en kritisch te consumeren allemaal ons steentje kunnen bijdragen tot een betere wereld.

Tim Vanheers 

afdeling Communicatie  

Duurzame ambtenaren over de grens

Ambtenaren in Nederland hebben een volledig interactieve website om onderling informatie uit te wiselen over duurzaamheid ... misschien een mooi voorbeeld voor Vlaanderen? Neem maar eens een kijkje!

http://rijksduurzaamheidsnetwerk.ning.com/

The story of stuff

Volg deze link naar een educatief filmpje over de productieketen. Zeer interessant!  http://www.storyofstuff.com/